Amoksycylina

Amoksycylina została opracowana w latach 70. XX wieku jako pochodna ampicyliny, z którą dzieli podobną strukturę chemiczną i mechanizm działania. Jest to antybiotyk β-laktamowy, którego wzór chemiczny to C16H19N3O5S. Substancja ta występuje najczęściej w postaci trihydratu amoksycyliny, co zapewnia jej stabilność i dobrą rozpuszczalność. W porównaniu do ampicyliny, amoksycylina charakteryzuje się lepszą biodostępnością doustną, która wynosi około 90%, oraz mniejszą częstością występowania działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Dzięki swojej strukturze chemicznej amoksycylina wykazuje odporność na działanie kwasu żołądkowego, co pozwala na skuteczne wchłanianie po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w surowicy krwi osiąga po 1-2 godzinach od podania, a okres półtrwania wynosi około 1-1,5 godziny u osób z prawidłową funkcją nerek.

Mechanizm działania amoksycyliny polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez blokowanie enzymów transpeptydaz, które są niezbędne do tworzenia wiązań krzyżowych w peptydoglikanie. To działanie bakteriobójcze sprawia, że amoksycylina jest skuteczna przeciwko bakteriom w fazie wzrostu i podziału. Spektrum działania obejmuje bakterie gram-dodatnie takie jak paciorkowce, gronkowce wrażliwe na metycylinę, enterokoki, oraz bakterie gram-ujemne jak Haemophilus influenzae, Escherichia coli, Proteus mirabilis czy Helicobacter pylori. Amoksycylina wykazuje również aktywność przeciwko niektórym bakteriom beztlenowym. Ważną cechą tej substancji jest jej wrażliwość na działanie β-laktamaz, enzymów produkowanych przez niektóre bakterie, dlatego często łączy się ją z kwasem klawulanowym, który jest inhibitorem β-laktamaz, co znacznie poszerza spektrum działania i zwiększa skuteczność przeciwko opornym szczepom bakteryjnym.

Amoksycylina znajduje zastosowanie w leczeniu szerokiej gamy infekcji bakteryjnych, szczególnie infekcji dróg oddechowych, układu moczowego, skóry i tkanek miękkich oraz infekcji przewodu pokarmowego. Jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu zapalenia migdałków, zapalenia zatok, zapalenia ucha środkowego, zapalenia oskrzeli oraz pozaszpitalnego zapalenia płuc. W połączeniu z kwasem klawulanowym (preparaty typu Augmentin) stosowana jest w przypadkach infekcji wywoływanych przez bakterie produkujące β-laktamazy. Amoksycylina jest również składnikiem terapii eradykacyjnej Helicobacter pylori w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Dostępna jest w różnych postaciach farmaceutycznych: kapsułkach, tabletkach, zawiesinach doustnych oraz w postaci do wstrzyknięć. Dawkowanie zależy od rodzaju i ciężkości infekcji, wieku pacjenta oraz funkcji nerek, zazwyczaj wynosi 250-500 mg co 8 godzin lub 500-875 mg co 12 godzin u dorosłych.

Amoksycylina pozostaje jednym z najważniejszych antybiotyków w współczesnej medycynie ze względu na swoją skuteczność, bezpieczeństwo stosowania oraz korzystny profil farmakokinetyczny. Jej dobra tolerancja u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób starszych czyni ją uniwersalnym narzędziem terapeutycznym. Należy jednak pamiętać o rosnącej oporności bakteryjnej i konieczności racjonalnego stosowania antybiotyków. Amoksycylina wymaga przepisania recepty i powinna być stosowana wyłącznie pod kontrolą lekarza, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi czasu trwania terapii i dawkowania, aby zapewnić maksymalną skuteczność leczenia i minimalizować ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej.